De Nederlandse natuur is van ons allemaal. Van de Zeeuwse delta tot aan de duinen van Den Haag. Vaak zijn de vele bijzondere natuurgebieden in ons land even prachtig als kwetsbaar. Daarom zijn er Europese richtlijnen opgesteld onder de noemer Natura 2000: een netwerk van beschermde natuurgebieden verdeeld over het hele continent. In totaal kent Nederland ruim 160 aangewezen Natura 2000-gebieden. Het doel? Zorgen voor een gezonde én leefbare natuur. Waarin we flora en fauna duurzaam beschermen, maar waarin bijvoorbeeld ook ruimte is om te wandelen of te sporten.
Gebieden aanwijzen en doelen formuleren
Bij het aanwijzen van een locatie als Natura 2000-gebied staan 2 richtlijnen centraal: de Habitatrichtlijn en de Vogelrichtlijn. Voldoet een gebied aan de voorwaarden van één of beide richtlijnen? Dan kan Nederland het gebied aanmelden bij de EU als Natura 2000-gebied.
Nadat het gebied op de lijst van de EU staat, maakt de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) de aanwijzing definitief met een aanwijzingsbesluit. Hierin staan de grenzen van een gebied en de te beschermen natuurdoelen. Daarnaast wordt ook aangegeven of de natuur wordt behouden zoals die nu is, of dat er verbetering moet plaatsvinden. Hoe het gebied vervolgens beheerd en beschermd gaat worden, wordt vastgelegd in een Natura 2000-beheerplan. Dit beheerplan wordt opgesteld door een aangewezen voortouwnemer (kartrekker).
De rol van Rijkswaterstaat
Rijkswaterstaat neemt het voortouw in het opstellen van beheerplannen voor 25 Natura-2000 gebieden. In de beheerplannen brengen we in kaart wat (ecologisch) nodig is om de natuurdoelen te halen en stellen we een maatregelenpakket op. Bovendien stellen we voor gebruikers van het gebied regels op voor wat wel en niet is toegestaan.
Dit beheerplan dient elke 6 jaar geactualiseerd te worden. Bij het actualiseren van het beheerplan onderzoeken we wat de staat van de natuur is en of de beschreven maatregelen uit het lopende beheerplan voldoende effect hebben gehad. Op basis hiervan worden de beheerplannen aangepast.
We stellen het beheerplan op samen met provincies en andere ministeries. Daarnaast vindt er veel afstemming plaats met terreinbeheerders, waterbeheerders, omliggende gemeenten en sectoren die gebruikmaken van (of een belang hebben in) deze gebieden. Denk aan havens, de recreatiesector, natuurorganisaties, de visserijsector en landbouwsectoren.

Wat betekent dit voor jou?
Wie in een Natura 2000-gebied wil recreëren, sporten of op een andere manier wil verblijven of gebruik wil maken van het gebied, moet op de hoogte zijn van de geldende regels. Omdat elk natuurgebied anders is, kent ook elk gebied zijn eigen regels. Zijn er Natura 2000-gebieden waar je vaak komt of van plan bent heen te gaan? Kijk dan eens op de pagina voor dit gebied. Daar vind je een samenvatting van de belangrijkste gedragsregels. Dit is echter niet volledig. Wie alle regels erop na wil slaan, kan in het beheerplan kijken. Deze vind je per gebied onder het kopje ‘Documenten’.
